ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಶಬರಿಮಲೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯ ವ್ರತ ಅಥವಾ ‘ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆ’ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಶಬರಿಮಲೆ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಭಕ್ತರು ಸುಮಾರು 41 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೀಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು, ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಭಕ್ತರು ಮಾತ್ರ ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಶನಿ ದೇವರ ನಡುವಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂವಾದ:
ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ‘ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂ’ ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿವರಣೆಯಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಶನಿ ದೇವರ ನಡುವೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸಾಡೇಸಾತಿ (ಏಳೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ) ಮೂಲಕ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವುದು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಶನಿ ದೇವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯು, “ಇತರರನ್ನು ಕಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಕೂಡ ಧರ್ಮವೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಶನಿ ದೇವರು, “ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ನನ್ನ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಗ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯು ತಮ್ಮ ಭಕ್ತರನ್ನು ಶನಿಯ ತೀವ್ರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಂಡಲ ಕಾಲದ (41 ದಿನಗಳು) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಭಕ್ತರು ಕಠಿಣ ವ್ರತಾಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಶನಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಳಾರ್ಥ:
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯು ಶನಿ ದೇವರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಭಕ್ತರು 41 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವು ಶನಿ ದೇವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಬಣ್ಣ. ಶನಿಯನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ತಾವು ಲೌಕಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಭಕ್ತರು ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸರಳವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರುಚಿಕರವಾದ, ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅಮಲೇರಿಸುವ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೇವಲ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಐಷಾರಾಮಿ ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ದಿಂಬುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವ ಮೂಲಕ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೇಲಿರುವ ವ್ಯಾಮೋಹವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿನೀರು ಅಥವಾ ಸುವಾಸನೆಯುಕ್ತ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬದಲು, ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಗವಂತನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು. ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹ ಎರಡನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶನಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶ:
ಭಕ್ತರ ಈ ಕಠಿಣ ವ್ರತಾಚರಣೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶನಿ ದೇವರು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಯಾರು ಈ 41 ದಿನಗಳ ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಂತಹ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆಗಳಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಶನಿ ದೇವರು ವರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶನಿ ದೋಷವಿರುವವರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಾಲೆ ಧರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೀಕ್ಷೆಯ ನಿಜವಾದ ಸಾರ ಕೇವಲ ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವು ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರ, ಜಾತಿ-ಮತಗಳ ಭೇದಭಾವ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ-ಬಡತನದ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಸಮಾನತೆಯ ಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದೇ ಈ ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ಪರಮ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
About the Author
