ನಾಡಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯೂ ಒಂದು. ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೂಡ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ರೆಮೊದಲ ದಿನ ಶೈಲಪುತ್ರ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದೇಕೆ? ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ.
ಯಾರು ಈ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿ?
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನವಾದ ಪಾಡ್ಯದಂದು ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಅಥವಾ ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಶೈಲ’ ಎಂದರೆ ಪರ್ವತ, ‘ಪುತ್ರಿ’ ಎಂದರೆ ಮಗಳು. ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನವದುರ್ಗೆಯ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೂಪವಾಗಿರುವ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ದಕ್ಷನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಸತಿ, ತಂದೆಯ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ನೊಂದಳು. ಬಳಿಕ ಯಜ್ಞದ ಅಗ್ನಿಗೆ ಧುಮುಕಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಕಥೆ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸತಿಯು, ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶಿವನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು ಎಂಬುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯು ಭಕ್ತಿ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಚಲ ಸಂಕಲ್ಪದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ರೂಪದ ವಿಶೇಷತೆ
ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯು ನಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ತ್ರಿಶೂಲವು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿದರೆ, ಕಮಲವು ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ನಂದಿಯು ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಮೊದಲ ದಿನದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯದ ವಿಶೇಷತೆ
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಭಕ್ತರು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೂವು, ಕುಂಕುಮ, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಗೆ ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು ಅಥವಾ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ. ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಮಹತ್ವವೇನು?
ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಮನೋಬಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಸಾರುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನದ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯು ಭಕ್ತಿ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಶುಭಾರಂಭ ನೀಡುವ ಈ ದಿನವು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ.
About The Author
