ಮನೆಯ ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾನದಗೃಹದಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಜಿರಳೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಹಲವರು ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಕಿರುಚುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಕೂಡ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಭಯ ಕೇವಲ ಮೋಜಿನ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ.
ಏನಿದು ‘ಜಿರಳೆ ಫೋಬಿಯಾ’? : ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜಿರಳೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಭಯವನ್ನು ಕಟ್ಸರಿಡಾಫೋಬಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿರಳೆಗಳ ಅನಿಯಮಿತ ಚಲನೆ, ಹಠಾತ್ ಹಾರುವುದು, ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಅಪಾಯದ ಸಂಕೇತ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಮಾನವನ ಮೆದುಳು ತಕ್ಷಣವೇ “Fight or Flight” ಅಂದರೆ “ಹೋರಾಡು ಅಥವಾ ಓಡಿಹೋಗು” ಎಂಬ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಾವು ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಕಿರುಚುವುದು ಅಥವಾ ದೂರ ಓಡುವುದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ರೋಗದ ಭಯ : ಜಿರಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚರಂಡಿ, ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿ, ತೇವಾಂಶ ಇರುವ ಜಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ವಚ್ಛ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ನಮ್ಮ ಉಪಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಜಿರಳೆ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅಸಹ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗದ ಭಯ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಭಯವೂ ಕಾರಣ : ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಜಿರಳೆ ಕಂಡಾಗ ಹೆದರಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆದರೆ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು “ಜಿರಳೆ ಎಂದರೆ ಅಪಾಯ” ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು “Observational Fear Learning” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಇತರರನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿತ ಭಯ.ಜಿರಳೆಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪುರುಷರೂ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರ ಭಯ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.ಜಿರಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ನೇರ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಭಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಜಿರಳೆ ಕಂಡು ಹೆದರುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಸಹಜ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೆ ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮನಶಾಂತಿ ಎರಡಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯ.
About The Author
